airplanebooksbriefcase business cogs cross election entertainment fish house law lockmedicalpeopleselfservices socialtax

Isissutissatut oqaatsit atukkatit nukittutikkit

Amerlarnerpaat paasissutissat uagutsinnut tunngasut digitalikkut sullissivinni toqqorsimasuupput. Isissutissaq nukittuup qulakkeersinnaavaa passussinissamut attuumassuteqanngitsup isinngitsoortissinnaanera, illit namminerisamik paasissutissaatitit mailimiittut, netbankinniittut imaluunniit oqartussaniittut. Isissutissaq nukittooq imaluunniit passwordi minnerpaamik 15-inik imaluunniit amerlanernik naqinneqassaaq, tassungalu ataasiinnaq atorneqassaaq allanullu ingerlateqqinnagu.

Isissutissamut siunnersuutitsialaat

Isissutissamik nukittuumik sanagit, ilinnullu taamaalaat eqqaamassutissaq nassaariuk.
Isissutivit assinganik allani isissuteqassanngilatit.
Isissutit allanut ingerlatinngisaannaruk.
To-trins-logini atortaruk, atorsinnaatillugu.
Passwordmanageri atortaruk, isissutitit nakkutiginiarlugit.

Isumasiuut

Isissutip nukittuup ilisarnaatigisarpai:

  • Minnerpaamik 15-inik naqinneqassaaq.
  • Sapinngisamik naqinnerit angisuut mikisullu atorneqassapput, ajornanngippallu naqinnerit akuleriit, kisitsisit allatigulluunniit aalajangersimasumik naqinnerit atorlugit.
  • Allanut eqqoriaruminaatsuussaaq.
  • Nammineq isissutissat nukittooq sanaguk, namminerlu imminut eqqaamassutissigit.
  • Nammineq imminut eqqaamassutilioruit iluaqutaassaaq eqqaamanissaanut isissutivit, takisuumilluunniit allassimagaluaruit. Eqqaamassutissaq imaluunniit takisuumik allassimasaq tassaasinnaavoq naqinnerni tamani ateq nalinginnaasoq:

Sooruna pingaaruteqartoq?
Isissutissaq nukittooq ajornakusoortuusarpoq aammalu pingaarnertut takinerusarluni: Isissutit takineruppat naqinnerpassuaqarpallu peqquserlunnianit eqqoriaruminaatsinneqassaaq. Isissut annikitsumik naqinnernik kisitsisinillu allassimappat, naqinnerillu tulleriippata - soorlu “password”, “123456” aamma “qwerty” - naappallaarput ilinnullu aamma eqqaamajuminarlutik. Aamma peqquserlunnianut eqqoriaruminarpallaassapput, isissutillu nalinginnaasut misilerarlugit aallartissavaat.


Isissutit ulluinnarni atortakkanik atuissaguit sissuertariaqarputit. Assersuutigalugu panivit atia, qitsuutivit imaluunniit suliffivit aqqa. Peqquserlunniat ajornanngitsunnguamik paasissutissat nittartakkamiittut nassaarisinnaavaat.

Ilinnut pitsaanerpaassaaq eqqaamasassaq ilinnut eqqaamanarneruppat, kisiannili peqquserlunnianit eqqoruminaalluni.

Isissutissaq ataaseq isissutinut assigiinngitsunut atornagu

Pingaaruteqarpoq isissutit assigiinngitsut atornissai, paasissutissat ilinnut tunngasunik imaqarnerunut. Soorlu ukununngaanerusoq:

  • Mailkontornut
  • Inuit attaveqatigiittarfianni profiilitit

Sooruna pingaaruteqartoq?
Isissut ataasiinnaq arlalinnut isertaatitut atorukku, peqquserlunniallu iluatsikkunikku paasissutissaatitit tamaasa iserfigisinnaanngussavaat. Soorlu immaqa assersuutigineqarsinnaavoq streaminginut soorlu Spotifymut Netfliximulluunniit isissutitit pissarsiarissallugit. Isissut ataaseq aalajangersimasumut taamaallaat atorukku, ajutoornissaq ungasinnerusinnaavoq. Kisiannili e-mailadresse isissutissarlu ataatsimut, mailkontomut bankinnulluunniit atorsimagukku, peqquserlunniat iserfigeriaannaavaat.

Isissutit allanut ingerlatinngisaannaruk

Qanorluunniit isissutit allaanerutigigaluarpat allanut ingerlateqattaarukku illersorsinnaajunnaassavat.

Sooruna pingaaruteqartoq?
Illit isissutit tassaavoq ilinnorpiaq isissutissaq. Passwordit allanut ingerlateqqikkukku, soorlu Facebookimut imaluunniit spilimut kontomut isissutit, ammaatissavatit ilinnut paasissutissat tunngasut. Taamaasinikkut periarfississinnaavatit atit atorlugu arlaannik iliuuseqarsinnaanerinik. Inuit taakku kammalaatigigaluarukkilluunniit, qularutissaanngilaq taamaaginnartoqarsinnaaneranik.

To-trins-login atoruk, periarfissaatillugu

To-trins-login isumaqarpoq log ind-ernissarnut trinit marluk ingerlaffigeqqaassagitit. Soorlu authenticator-app-eq oqarasiaatinniittoq atorlugu, illit kisivit iserfigisinnaasanni. Log ind-eruit app-ip akuereqqussuaa misiliineq imaluunniit utaqqiisaasumik isissummik nuisitsissaaq, illit allatassannik.
Taamaalillugit kontot illersorsinnaanerussavat, allat nalunngikkaluaraat isissutit. Tamatigungajak utaqqiisaasumik isissummik allassaatit, log ind–eruillu oqarasuaammiit nutaamit, browserimit imaluunniit qarasaasiamit.

To-trins-logini aamma to-faktor-loginimik imaluunniit to-trins-godkendelsemik taaneqartarput. Taakkulu tamarmik assigiimmik pisinnaasaqarput.

Sooruna isumassarsiatsialaasoq?

To-trins-loginip atorsinnaalersissimagukku peqquserlunniat atuisutut atit aamma isissutissat oqaraasuaatit attoqqaarlugu iserniarsarisinnaapput aatsaat, soorlu illit Facebook-profiilinnut. Ilinnut illersuutaavoq hackerit illit paasissutissaativit iserfiginnginnissaannut. Aamma illit maluginngitsoornavianngilat allat log ind-ernialissagaluarpata, enhedimiit allamiit. . 

Passwordmanageri atorlugu isissutitit nakkutigikkit

Passwordmanageri tassaavoq programi imaluunniit app-eq illit nammineerlutit installerersinnaasat, taassumalu ikiorsinnaavaatit isissutivit nakkutiginerisigut. Ataasiinnaavoq (nukittooq) isissut, illillu eqqaamasassaraat, tassa password-managerimi, taassumalu assigiinngitsunut iserfigisinnaasannut isissutitit paarissavai. Eqqaamajuk nukittuumik isissutissaliornissat passwordmanagerimut, taassuma paarisussaammagit isissutitit.

Sooruna isumassarsiatsialaasoq?

Passwordmanagerimik atuiguit isissutissanik takisuunik immikkuullarissunillu digitalimi atuisuuffinnut isissuteqarsinnaagavit. Puigornissaanullu aamma ernumasariaqanngilatit. Taamaallaat isissut nukittooq ataaseq eqqaamassavat.

Isissutiga hackertissimavoq

Paasigukku imaluunniit pasilliussaqaruit, isissutit hackertissimappat ingerlaannartumik allanngortariaqarpat.

Pingaaruteqarpoq isissutivit allanngortinnissaa, hackertissimanernut ilimatsaassaqaruit. Isissut ataasiinnaq atorukku assigiinngitsunut, taava immikkut tamaasa isissutiliuuttariaqarpatit. Isissut ataasiinnaq allanut isissutissatut atunngisaannaruk, it-kkut peqquserlunnianit pisaritissinnaanerit annertunerummat. 

Qanoq isillunga isissutiga hackertissimasoq paasisinnaavara?

Nittartagaqarpoq isissutinik sorlernik atuisunik marsertunik, hackerneqarsimasunit. Nittartakkat imarai isissutit assigiinngitsorpassuit allattorsimasut, kikkunnut tamanut atorneqarsinnaanngorsimasunik, allanut saqqummiunneqarsimasunut. Nittartakkami misissorsinnaavat illit mailadresset imaluunniit isissutit allattorsimaffinni ilaanersoq, hackertissimasuni taakkunani.

Nittartagaq ‘Have I been pwned' tassani 100 procentimik kontinnut hackertissimanitit  nalunaarutigisinnaanngilai, kisiannili qulakkeernissaanut taarsiutaalluarsinnaavoq. Aamma nittartagaq atorsinnaavat misissuillutit, isissutit nutaaq it-mi peqquserlunnianit paasineqareersimanersoq. 

Mailadressit isissutilluunniit hackerteriaraluarsimanersoq uani misissoruk:
https://haveibeenpwned.com/